8 Nisan Dünya Romanlar Günü kalıcı izler bıraktı

Roman bayrağı, temsili olarak bir gün boyunca Viyana Belediye Sarayı’nda dalgalandı. ORF Radyo Evi’ndeki etkinlik, Cumhurbaşkanı Alexander van der Bellen tarafından ziyaret edildi.

Viyana – Avusturya’da yaşayan yerli azınlık gruplarından Roman ve Sintiler açısından oldukça hareketli bir hafta geride bırakıldı. Özellikle Viyana ve Güney Burgenland bölgesi, yer yer katılım zayıf kaldıysa da kalıcı sonuçların çıktığı etkinlere sahne oldu. 8 Nisan, Dünya Romanlar Günü olarak tanınmakta. 1990’dan beridir de resmi olarak kutlanıyor. 8 Nisan 1971’de Londra´da yapılan ilk Roman Kongresi, Dünya Romanlar Günü’nün doğuşu olarak kabul edilir. Bu kongrede, Romanların bir ulusal devleti olamamasına karsın, bir Roman bayrağı ve bir Roman milli marşı belirlenmesi karara bağlanır.

29 Mart: Rota Müzik Şenliği

8 Nisan Dünya Romanlar Günü etkinlikleri, 29 Mart’ta Viyana Akzent Tiyatro salonunda yapıldı. Zor durumdaki Roman ailelere destek konseriyle başladı etkinlikler. “Rota Müzik Şenliği“ adlı bu gece, Avusturya Volkshilfe kurumu tarafından organize edildi. Gecede sahneye çıkan sanatçılar ücret almadılar. Branko Jovanović Bako, Moša Šišić, Erdzan Paunović, Nancy Black sahne alan sanatçılar arasındaydı.

“Rota Müzik Şenliği“nin hazırlanmasına öncülük yapan Usnija Buligović, Sırbistan doğumlu ve Volkshilfe’nin Romanların çalışma yaşamının iyileştirilmesi amacıyla kurduğu “THARA Romani Zor!“ adlı projeyi yürütüyor. Buligović, kültür kavramının durağan bir olgu olmadığını ve sürekli değişim içinde bulunduğu söyleyerek, dogmalardan kaçınılması gerektiğine dikkat çekti. Toplumsal değişimin, siyasi mücadeleyle olanaklı olduğunu vurgulayan Buligović, Romanların politik partilerde yer alıp mücadele etmeleri gerektiğini belirtti.

Solda: ROTA Roma Musik Festivali’nin afiş görseli. Sağda: “THARA Romani Zor“ adlı projenin yürütücüsü Usnija Buligović.

6 Nisan: Anadili Koruma Stratejileri Çalıştayı

6 Nisan Cumartesi günü Oberwart’ta Anadili Koruma Stratejileri Çalıştayı yapıldı. Çalıştayın konukları arasında yer alan Roman ve Sintiler Azınlık Konseyi Başkanı Güney Burgenlandlı Emmerich Gärtner Horvath burada yaptığı konuşmada, günümüzün en tedirgin edici iki tehlikeli gelişmesi olarak, yoğun bir kültür ve dil erozyonu ile aşırı sağa kayışı gösterdi. Roman anadilini öğretecek tek bir eğitmen olmayışından ötürü, uzun yıllardır bu dilinin okullarda seçmeli ders olarak bile sunulamadığını dile getirdi.

Solda: Emmerich Gärtner Horvath. Sağda (önde ayakta): Dieter Halwachs

Çalıştayda yer alan akademisyenlerden Graz Üniversitesi öğretim üyesi dilbilimci Dieter Halwachs, anadilin aile içinde ve kamusal alanda günlük dil olarak kullanılmasının erozyonu engelleyici önemli faktörler olduğunu vurguladı. Halwachs, 1990’ların ortasında Emmerich Gärtner Horvath ile birlikte Roman dilinin alfabesini oluşturmuş, onu bir yazı dili olarak geliştirmiş bir aydın. Romanlar, ana dillerini “Burgenland Romani“ olarak tanımlarlar.

8 Nisan: Viyana Belediyesi ana kapısına Roman bayrağı

8 Nisan’da, Viyana’da günün anlamına uygun bir aksiyonla bir ilke imza atıldı: Viyana Belediye Başkanı Michael Ludwig (SPÖ) ve Haziran sonunda belediye başkan yardımcılığı görevini devralacak Birgit Hebein (Yeşiller) birlikte Roman bayrağını Belediye Sarayı’nın dış ana giriş kapısına çektiler. Bayrak bir gün boyunca orada dalgalandı. Belediye Başkanı Ludwig, bayrağın orada sembolik olarak, Romanların çektiği acıya ve yaşadıkları aşağılanmaya karşı dayanışmayı ifade ettiğini vurguladı. Aksiyon, bir elit politik hamle idi. Katılanlar, zaten her etkinlikte var olan kişilerden oluşuyordu.

Viyana Belediyesi (Rathaus) ana giriş kapısı. Soldan sağa: Michael Ludwig, Marion Dworzack ve Birgit Hebein

ORF Radyo Evi’nde en geniş katılımlı etkinlik

8 Nisan akşamı, ORF Radyo Evi’ne ait yayın salonunda, serinin en geniş katılımlı etkinliği gerçekleştirildi. Voice of Diversity Müzik ve Kültür Derneği’nin düzenlediği bu etkinliğe, bir dizi sivil toplum kuruluşu destek verdi. “Voice of Diversity”, aynı zamanda ünlü Roman gitarist Harri Stojka’nın resmi sitesinin adıdır. Çalışmaları, eşi Valeri Stojka yürütmekte. Etkinliğin sunuculuğunu, 8 Nisan’nın örgütlenmesinde önemli bir oynayan Marion Dworzack yaptı.

ORF Radyo Evi’ndeki kutlama, bir panel ile açıldı. Panelde, tanınan isimler yer aldı. Alman Sinti ve Roman Merkezi Konseyi Başkanı Romani Rose, tartışmada en etkili kişi oldu. Çok mükemmel retoriği ve güçlü düşünce dizgesi ile konuya olan hakimiyeti, adeta panele damgasını vurdu.

Solda:Romani Rose| Alman Sinti ve Roman Merkezi Konseyi Başkanı. Sağda: ORF Radyo Evi’ndeki etkinliğin afişi.

Paneli yöneten tanınmış yazar Michael Köhlmeier provakatif bir sekilde “uyum” temasını gündeme getirdi. 600 yıldan beri Avrupa’da yaşayan Sinti ve Romanlar için hiç de yerinde olmayan bir soruydu bu. Romani Rose, azınlığın etnik sorunlarının politik olarak istismar edildiğini ve “yeni milliyetçilik”in geçmişte de olduğu gibi asıl hedefinin demokrasiyi yıkmak olduğunu vurguladı. Nazi döneminde 500 bin Roman ve Sinti ve 6 milyon Yahudi’nin katledilmesinin yanı sıra; Nazilerin şehirleri, kültürleri ve coğrafyaları da tamamen yıkıma uğrattığını hatırlattı. Roman ve Sintilerin, vatandaşlık hukuku temelinde Almanyalı, Avusturyalı ya da Fransalı olduklarını, onların bu vatandaşlık kimlikleriyle anılması ve görülmesinin normalleşmeyi sağlayacağını belirtti.

Birçok sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin gelecekten bekledikleriyle ilgili mesajları okunduktan sonra, Harri Stojka ve Roman Müzik Topluluğu’nun konseriyle devam etti etkinlik. Konserde, Cumhurbaşkanı Alexander Van der Bellen de yer aldı. Burada yaptığı açıklamada, Harri Stojka’nın müziğini dinlemekten hoşlandığını ve konsere gelmekle kendisi için iyi bir şey yaptığına inandığını söyledi. ORF Radyo Evi, Van der Bellen etrafında bir sempati yumağına dönüştü ve oldukça başarılı geçen etkinlik, Viyana’da kalıcı bir kurum olmanın kanıtlarını taşımaktaydı.

11 Nisan: Yerli Azınlıkların Anadilleri adlı basın toplantısı

Tesadüf olarak görülmemelidir. 11 Nisan’da, Burgenland eyaletinin başkenti Eisenstadt’ta “Yerli Azınlıkların Ana Dilleri” konulu bir basın toplantısı düzenlendi. Bu toplantıda Burgenland Eğitim Müdürlüğü, Eisenstadt Pedagoji Yüksek Okulu, yerli azınlıklardan Macarlar, Burgenland Hırvatları ve Romanların konsey başkanlarının da katkılarıyla anadili konu alan “Forum4Burgenland”ın kurulduğu açıklandı.

Dilsel çeşitliliğin Burgenland kimliğini oluşturan önemli bir öğe olduğu görüşünün öne çıkarıldığı basın toplantısında, anadillerin öğretiminin ve anadillerde eğitimin, Pedagoji Yüksek Okulu’nun temel bir işlevi olduğu, bunun da “Forum4Burgenland”ın çalışmalarının temelini oluşturacağı ifade edildi.

Kutlamalarda, panelde, basın toplantısında altı çizilen önemli bir nokta şuydu: Geçmişte büyük bir sorun olarak görülen sosyal, kültürel ve iktisadi aşağılama, halen bugün de gündemin önemli bir maddesini oluşturmaktadır.

info@toterwinkel.at

Vielleicht gefällt dir auch