Avusturya’da ilk 1 Mayıs ve bugüne kadarki tarihi

Bugünkü Avusturya’nın kurulu bulunduğu coğrafyada ilk 1 Mayıs yürüyüş ve mitingi, 1890 yılında Viyana ve Linz kentlerinde yapıldı. 1934-1945 yılları arasında yasaklı bir dönem yaşandı.

TW Türkçe – Avusturya’da ilk 1 Mayıs kutlaması 1890 yılında, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde  başkent Viyana, Linz, Prag, Znain, Brünn gibi kentlerde yapıldı. Viyana’da sendikalar tarafından organize edilen ilk 1 Mayıs yürüyüş ve mitingi, Prater’de (Wiener Prater) gerçekleştirildi. 100 bin kişinin katıldığı bu eylem, Viyana kentinin o güne kadar tanık olduğu en büyük eylemlerden biri olarak tarihe geçti.

Kutlamaların Prater’de gerçekleştirilmesi 1918 yılına kadar devam etti. 1919’dan itibaren ise, Viyana Belediye yönetinimi sosyal demokratların (SDAP) alması dolayısıyla, miting alanı, Viyana Belediye Meydanı (Rathausplatz) olmaya başladı. Kentin dört bir yanından akan işçi, emekçi, gençlik kitlesi Viyana Ring Bulvarı’ndan (Wiener Ringstrasse) anılan meydanda buluşuyordu. Ki 1 Mayıs’ın bu tarz kutlanması, sosyal demokratlar (SPÖ), onun egemen olduğu sendika ve derneklerin organizasyonuyla günümüzde de devam ediyor. Göçmen kökenlilerin kitle kurumlarının bir kesimi de bu tarzdaki kutlamanın katılımcısı konumunda. 1 Mayıs’larda fener alayı geleneği 1926’da başlatılmıştı.

Faşistler yasaklıyor

1 Mayıs’ın resmi tatil ve ulusal bayram ilan edilmesi, Birinci Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında 25 Nisan 1919 günü gerçekleşti. Birinci Cumhuriyet’in son 1 Mayıs kutlaması 1933’te yapıldı. 1934’te bir meclis darbeyle iktidara el koyan Austro-faşistler bu yılın 1 Mayıs günü, kurdukları diktatörlüğün anayasasını kutladılar.

1938’de Alman faşist ordularının ülkeyi işgal edişinden sonra, 1 Mayıs günü, “Alman Çalışma Günü” olarak yeniden tatil ilan edildi. Naziler, işçileri ve işverenleri aynı cephede biraraya getirerek yapmaktaydılar bunu. Bu yüzden, “işçi bayramı” değil, “çalışma bayramı” tanımı yapıyorlardı. 1933-1945 yılları arasında, gerçek anlamda ya da adına layık 1 Mayıs kutlamaları yapılamadı.

Faşizmin yenilgisinden sonraki 1 Mayıs’a 200 bin kişi katıldı

1 Mayıs’ın çalışan emekçi sınıfların bayramı ve mücadele günü olması, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra tekrar gündeme geldi. 1945’te 1 Mayıs resmi tatil günlerine eklendi ve yasal olarak bayram ilan edildi. Ancak yeni dönemin ilk kutlaması 1946’da oldu ve Viyana’daki organizasyona 200 bin kişi katıldı. Bir yıl sonraki, yani 1947’deki kutlamada, ilki 1926’da yapılmış fener alayı düzenlemesine de dönüldü.

1 Mayıs 1981: SPÖ’lü poltikacıya suikast

1981’in 1 Mayıs kutlamaları, kanlı bir saldırının gölgesinde kaldı. Aynı zamanda Avusturya-İsrail Toplumu’nun (Österreichisch-Israelischen Gesellschaft) başkanı olan SPÖ’lü politikacı Heinz Nittel, gösteriler sırasında suikaste uğradı ve hayatını kaybetti. Genç yaşlarda sosyal demokrat harekete Nittel, 1954’te SPÖ’ye bağlı Sosyalist Gençlik’in (Sosyalistische Jugend) başkanı olmuştu. 1969/70 yılları arasında, kısa bir süre Viyana Eyalet Meclisi’nde görev alan Heinz Nittel, daha sonra parlamentoda milletvekilliği yapmıştı.

1981’in 1 Mayıs sabahı Viyana Hietzing’deki evinden çıkıp, Belediye Meydanı’nda yapılacak kutlamalara katılmak üzere arabasına binerken, açılan ateş sonucu öldürüldü. Eylemi yapan, 21 yaşında Hesham Mohammed Rajeh adlı bir Iraklıydı. Abu Nidal örgütü adına düzenlemişti bu suikasti. Yakalandı, yargılandı ve 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1995 ilkbaharında çıktı cezaevinden.

………………………………………………….
Yararlanılan Kaynaklar:
– www.renner-institut.at
– www.kpoe.at
– de.wikipedia.org

Vielleicht gefällt dir auch