Dımêga, zımıstan ke ame ma re biyene koli

Tırki vane; sığırkuyruğu, öküzkuyruğu, kurt kulağı, çoban çırası, deve dili… Almanki, Kleinblütige Königskerze, vane. Ma, Zazaki cıra vame “dımêga”. Hama tene feku de nu namê vurino; beno “dımage”. Tene derd u decu re benu derman. Ma, je koliyu vêsnene.

HÜSEYİN A. ŞİMŞEK

Viyana – Ma, Zazaki cıra vatene “dımêga” (öküzkuyruğu). Tırki vane, “sığırkuyruğu” ya ki “öküzkuyruğu”. Anadoliya Wertene de vane, “Gosê Wergi” (Kurt Kulağı). Caune bino de cıra vane “Çıla Şuanu” (Çoban Çırası), “Zonê Devo” (Deve Dili)… Almanki cıra vane “Kleinblütige Königskerze”. İta, gore Zazaki u Tirki, namê ni vasi xêle dergo. Vatê ke namê Almanki de re ju be ju bıçerexnime: Klein = qıckek, blütiğ = çicegın, König = sa (padisa), kerze = çıla. Ni nami, nıka ju raye de vacime, bınusnime: Çıla Saiya (ebe) Çicegunê Qıckeku. Nu, manê namê Almanki, Zazaki çerexnaene re ju misalu teyna. Vatu, ju be ju çerexnaene zaferi nêbeno ya ki karo de raşt niyo.

Zazaki ki tene feku de namê ni vasi vurino; ê” sono peyniye, “a” yeno hurendiya “ê”i, vate beno “dımage”. Mı hatam nıka, nu halê ni vati ra qe ju manê nêwet. Çıra nia biyo, ez nêzonane. Dımega, ju kesıde wasuno. Je i vasune binu, usar jil danu vecino, hama payizo veren de nêpoyıno, nêbeno wele. Nu, i vasê ke emre xu dı serri oncene inu rawo. Yane, ju dımega ke veciya, hatam dı serri maneno. Dıse ra zaf kesıdê xo este.

Tene derd u decu re bene ilac u derman

Dımega, amnon ke ama çicegu dano. Çiceğê xo çeqer u bereqoqe. Dergenya ni vasi, arê 20 cm u 150 cm de vurina. Zaferi, caê ke nêame ramıtene ucao de ya ki ververê rao de jil danu, beno derg. Bezna xu tika, muyına (pırçına). Pelgê xo je gosunê naxıriye. İ ki muyıne. Pelgê xuye ke arê hard be kokê dere, je ju çerxi tedıma u jubin sero yene. Pelgê ke lese dere, i begıle. Çiceğê xo, gılê lese de gegane sığlet gegane serek vecine. Je gılê hengure ju arê de re.

Çiceg u pelgê dımega, tene neweşiyu re rınd yene. Tene derd u decu re bene ilac u derman. Balgam qılaynaene de, sene u loqnıkane qolındu nerm kerdene de, basuri re fayde xo yeno diayene. Heto bin ra toxımê tene kesıdune dımegao zeyirliyo. Tene waru de ebe ni toxımi mosu pecene. Pelgê xo, xo araq daene re rınd yene.

Ma dımega, je koliyu wesnene

Nu was ke bi husk, beno je ju koliye. Zaf rınd u herbi yeno vesnaene. Cokira tene cau de cıra vane, “Çıla Şuanu” (Çoban Çırası). Dewunê ma de payiz ke ama, hem goni (keven) hem ki dımega dene are, ardene çeo. Zımıstan ke ama ververê tezeku de vesnene. Toz u muyê xo zelekine ison. Lesa isoni hurinene. Nu het ra, eke ju ca de goni xêlere, kesi ri nêdene dımegau.

Vielleicht gefällt dir auch