Karanlık enerjinin gizemi için dev inceleme

Karanlık enerjinin gizemini çözmek için 35 milyon galaksinin incelemeye alındığı belirtildi.

TW Bilim – BBC Türkçe’de, Bilim Muhabiri Pallab Ghosh imzasıyla yayınlanan bir haberde, karanlık enerjinin gizemini çözmek için 35 milyon galaksinin incelemeye alındığı belirtildi. Bilim insanları, evrene dair bu dev gözleme işini, bir süper teleskop aracılığıyla yapıyor. Gözlem, beş yıl sürecek. Bu süre zarfında, toplam 5 bin mini teleskop da kullanılacak.

Büyük patlama teorisi ilk ortaya çıktığında, evrenin genişlemesinin bir süre sonra yavaşlayacağı, yerçekimi etkisiyle evrenin yeniden küçüleceği öngörülür oldu. Ne var ki astronomlar, 1998’de yaptıkları buluşla evrenin genişlediğini, bu genişleme hızının da her geçen yıl arttığını ortaya koydular. O günden sonra bilim insanları, yerçekiminin etkisini tersine çeviren bir şey olduğunu düşünmeye başladılar. İşte bunu, “karanlık enerji” diye tanımladılar. Bugün evrenin büyük kısmının karanlık enerjiden oluştuğuna inanılıyor. Gezegenlerin, yıldızların ve galaksilerin yapı taşı olan atomların evrenin yalnızca yüzde 5’ini oluşturduğu düşünülüyor.

İnceleme nasıl gerçekleşiyor?

Uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekip, Karanlık Enerji Spektroskopik (İzgeölçümsel) Enstrümanı (DESI) adlı bir alet kullanacak. ABD’nin Arizona eyaletinde 2 kilometre yükseklikteki Kitt dağında bulunan 4 metrelik Mayall teleskobu üzerine yerleştirilen DESI’de, her biri birer mini teleskop gibi işleyen 5 bin optik lif bulunuyor. Çok sayıda ülkeden 25 kurumun katıldığı DESI, bu sayede aynı anda 5 bin farklı galaksiden gelen ışığı inceleyerek onların dünyaya uzaklığını ölçüyor ve galaksilerin ışığı dünyaya gelirken evrenin nasıl genişlemiş olduğunu hesaplıyor. İdeal şartlar altında DESI 20 dakikada bir 5 bin galaksiyi inceleyebiliyor.

Karanlık enerji evreni nasıl genişletiyor?

Olasılıklardan biri, karanlık enerjinin evreni genişletmesinin nedeni, uzay-zamanın dokusunda atom altı seviyelerdeki dalgalanmalardan kaynaklanan vakum basıncı olabilir. Fakat hesaplamalar, bunun doğru olması için vakum basıncının astronomların bugün ölçtüğü seviyeden çok daha büyük olması gerektiğini gösteriyor. Bu farka dair açıklamalardan biri, vakum basıncının evrenin başlangıcında çok daha fazla olduğu ve zamanla bugünkü seviyesine indiği yönünde.

Eğer astronomlar vakum basıncının zaman içinde değişmediğini ortaya koyarsa, bu sefer daha spekülatif teorilere devreye girecek. Bunlardan biri, evrenimizin çok sayıda evrenden yalnızca biri olduğu yönünde. Buna göre, evrenimizde vakum basıncı düşükken diğer evrenlerde bu daha yüksek olabilir. Maddenin ve dolayısıyla yaşamın oluşması için düşük vakum basıncına ihtiyaç duyuluyor.

(Kaynak: BBC Türkçe)

Vielleicht gefällt dir auch