Pir Mehmet Turan | Alevilik bir din değil

21 Nisan 2019 Pazar günü St. Pölten’de bir etkinlikte konuşan Pir Mehmet Turan’ın Alevilik ve Alevilerle ilgili dile getirdiği tanım, yorum ve analizleri okurlarımız için derledik.

St. Pölten – 1989’da kurulan ve Avusturya’nın ilk Alevi derneği olma ünvanına sahip St. Pölten AKB’nin son birkaç dönemdeki yönetimi, derneği, bağlı olduğu AABF’den ayırma kararı alınca bölünmeyle yüz yüze kaldı. Derneğin AABF’ye üye kalmasını isteyen ve bu yüzden 30 kadarı hakkında ihraç kararı alınan üyeleri, St. Pölten AABF Bileşenleri adıyla yeni bir örgütlenme içine girdi. Bu oluşum yeni bir mekân kiralamış, açılış etkinliğini ise 21 Nisan 2019 Pazar günü gerçekleştirmişti. Etkinliğin konferans bölümünde, Türkiye’den gelen Pir Mehmet Turan, Alevilikle ilgili bir sunum yapmıştı. Pir Turan’ın bu sunumunda dile getirdiği tanım, yorum ve analizleri okurlarımız için derledik.

Pir Mehmet Turan gerçekleştirdiği sunumda, öcelikle Aleviliğin disiplinler dünyasında yerinin ne olduğuna dikkat çekti ve bu konudaki farklı görüşlerin, kafa karışıklığının altını çizdi. “Alevilik bir din değil, bir inançtır”, diyen Turan şöyle devam etti: “Herkesin bunu bilmesi gerekir. Alevilik, kendine özgü bir inancın, bir yolun, bir yaşam felsefesinin adıdır. Tapım inançlarından, tapım dinlerinden farklıdır. Alevilik, tapmak değil; irfan, arif, kâmil olmak için çıkılan bir yoldur. İnsanların, yürünen her safhada kendini geliştirme, olgunlaştırma, pişirme ve insan-ı kâmil olma yoludur. Elbette dinlerin tarihi vardır. Dinler öğretilirken, ‘İbrahimî dinler’ denilir. Alevilik, o ‘İbrahimî dinler’ gibi bir din değildir. Anlamadan, dinlemeden, tam hükmüne ve künhüne ermeden inanmak yoktur alevilikte. İnsan mantığına, yaşam alanlarına, aynı şekilde doğanın yaşamına bir dikkat çekmedir alevilik. Doğa ile iç içe yaşayan insanların, bu beraberlikteki mutluluğu yakalamalarının yoludur. Adı, gerçekten yoldur; hakikat, ışık ve aydınlanma yoludur.”

İnanç ile imanın anlamı

“İnanç” ile “iman”ın anlamlarının farklı olduğunu ifade eden Pir Mehmet Turan, şu tanımlamaları yaptı: “İnanç nedir, iman nedir? İman, körü körüne kabullenmek anlamına gelir. İnanç, insanların mantığına, yaşamlarına, karakterlerine, doğaya uygun olan ve bu yüzden kabullenilenlerin adıdır. İbrahimî din anlayışında Tanrı vardır. Tanrı, bütün alemi yoktan varetmiştir. O, alemi dışarıdan kontrol eden ilahi bir güç olarak tasavvur edilir. ‘Yaratan’ ve ‘yaratılan’ ikiliği vardır. Bizim yol anlayışımızda, bu tasavvur çok farklıdır. ‘Yaratmak-yaratılmak’ diye bir şey sözkonusu değildir. Biz, ‘bir’den yanayız.”

Pir Mehmet Turan (Foto: Yol TV)

“Bir”den yana olma

Alevilerin cem olurken, çerağ uyandırırken, gülbenk verirken “Ya Allah, ya Muhammed, ya Ali” demelerinin, bu “üçleme”nin “bir”den yana olmakla çelişmediğine de değindi. Bu yaklaşımınıi şöyle temellendirdi: “Hemen direkt söyleyeyim; Hakk-Muhammed-Ali, ‘bir’dir. Hani, Kırklar’dan bahsederken derler ya, Kırklar, ‘bizim birimiz de kırkımız da birdir’ demiş diye. Yine biliyorsunuz, Aleviler dara dururken ayaklarını birbirinin üzerine koyarlar. İki ayak ‘bir’lenir. Elif gibi, dümdüz bir çizgi olabilme ifadesini ortaya koyar insanlar. Bizim ‘Hakk’ dediğimiz ‘Tanrı’, bütün âlemin varlığının ta kendisidir. Evren bütünlüğünün ta kendisidir. Biz ona, ‘sırr-ı hakikat’ deriz. Evrendeki her şey, o ‘sırr-ı hakikat’in bir zerresidir. İnsan da, o yüce varlıktan varolmuş bir zerredir. Bunların bütünlüğü Hakkı, yani evreni  oluşturur. İnsan da evrendeki bütün özellikleri taşır o nedenle. Cemal cemale gelindiği zaman, her insan karşısındakinde Hakk’ı görür ve Hakk’a niyaz etmiş olur. Cemal cemale tebessümle bakıldığında, Hakk’a ibadet edildiği düşünülür. Kendi özünde olduğunu söylediği Tanrı’yı başka yerde aramaz Aleviler.”

“Körinanç” yok, “gör bilinç” var

Perşembe akşamları yapılan Alevi muhabbetlerini de hatırlattı Pir Mehmet Turan. O muhabbetlerde, Alevilik yolunun aklın, mantığın, sevginin, saygının, ışık dairesindeki insanların, aydınlanmanın yolu olduğunun anlatıldığını belirtti. Turan, bu anlayış çerçevesinde şu çağrılarda bulundu: “Körü körüne niyaz etmeyin, el etek öpmeyin. Körinanç yoktur Alevi anlayışımızda, ‘gör bilinç’ vardır. Saygıyla davranmak, tapınmak değildir. Kişilere tapmak değildir.”

“Sevgi temelinde oluşturulmuş bir kardeşlik örgütlenmesi”

Pir Mehmet Turan, alevilikte yola girmenin ve o yolu sürmenin “sevgi temeli üzerinde oluşturulmuş bir kardeşlik örgütlenmesi” olduğunu, bu yolun merhalelerinin “Dört Kapı Kırk Makam” şeklinde tanımlandığını anlattı. “Bizim bir tek amacımız var”, dedi ve o amacı şöyle açıkladı: “Bu yaşam içerisinde insan-ı kâmil olmak! İbrahimî dinlere baktığımızda, ibadet etme zorunluluğu var. Biz Aleviyiz, inancımız ve yolumuz Alevilik. Aleviliği başkasının inancı içinde ararsanız, kendinize yabancılaşırsınız. Aleviliği, yalın haliyle kabul etmelisiniz.”

info@toterwinkel.at

Vielleicht gefällt dir auch